Rejestracja EPR w poszczególnych krajach: Gdzie marka rowerów elektrycznych rejestruje się w Niemczech, Francji, Holandii, Belgii, Danii, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii

Część 1 tej serii wyjaśniona dlaczego importer jest legalnym “producentem” i jakie trzy strumienie zobowiązań uruchamia rower elektryczny. Ta część to mapa: dla każdego głównego rynku rowerowego, jakie rejestry istnieją, które organizacje prowadzą zbiórkę i gdzie wyznaczenie lokalnego autoryzowanego przedstawiciela nie jest opcjonalne. Zasady ewoluują — traktuj poniższe oficjalne linki jako źródło prawdy, a ten artykuł jako warstwę orientacyjną.

Oficjalne rejestry i organy wymienione w tym artykule:

• Niemcy: Fundacja EAR (Rejestry zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz rejestry baterii) ZSVR — LUCID (opakowanie)
• Francja: ADEME filières REP · Ekologiczny · Citeo
• Niderlandy: Fundacja OTWARTA · Stibat · Verpact
• Belgia: Odzyskać · Bebat · Fost Plus / Valipac
• Dania: Dansk Producentansvar (DPA)
• Hiszpania: MITECO (RII-AEE i rejestry producentów opakowań)
• Zjednoczone Królestwo: GOV.UK Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny · GOV.UK opakowania EPR

Jak czytać tę mapę

Każdy z poniższych krajów stosuje ten sam schemat: wpis do rejestru, który nadaje numer producenta, członkostwo w systemie zbiórki/odzysku, który obsługuje fizyczny strumień odpadów, oraz coroczna (czasem częstsza) deklaracja ilościowa. Różnice dotyczą liczby rejestrów, osób je prowadzących, konieczności wyznaczenia lokalnego przedstawiciela przez firmy zagraniczne oraz intensywności kontroli ze strony rynków i organów administracji publicznej. Tabela przedstawia przegląd; kolejne sekcje opisują, co faktycznie utrudnia życie importerom na poszczególnych rynkach.

Niemcy: trzy systemy, zero tolerancji dla sprzedaży jako pierwszy

W Niemczech trzy strumienie stanowią trzy zasadniczo odrębne systemy, a wszystkie trzy podlegają tej samej, sztywnej zasadzie: rejestracja przed wystawieniem pierwszej jednostki na sprzedaż — do uruchomienia tego obowiązku wystarczy zaoferowanie, a nie tylko sprzedaż.

Rejestracja pojazdu w Stiftung EAR zgodnie z ustawą ElektroG skutkuje nadaniem numeru rejestracyjnego WEEE (WEEE-Reg.-Nr.), który musi być widoczny na fakturach i który jest weryfikowany przez giełdy. Firmy zagraniczne nieposiadające siedziby w Niemczech wyznaczają upoważnionego przedstawiciela do rejestracji. Rejestr akumulatorów – również administrowany przez Stiftung EAR zgodnie z prawem dotyczącym akumulatorów – to oddzielna rejestracja obejmująca pakiety w motocyklach oraz wszelkie sprzedawane osobno części zamienne. Opakowania przechodzą przez rejestr LUCID obsługiwany przez ZSVR, w połączeniu z umową z licencjonowanym systemem dualnym, który finansuje zbiórkę; deklarowane objętości w LUCID i licencjonowane objętości w systemie dualnym muszą się zgadzać, co jest dokładnie tym, w jaki sposób brakujące masy opakowań dla poszczególnych jednostek magazynowych (SKU) z fabryki prowadzą do błędów w deklaracji.

Niemieckie platformy sprzedażowe (marketplace) wprowadziły numery EPR od 2022 roku, a mechanizm egzekwowania ma charakter komercyjny, zanim stanie się legalny: oferty są po prostu dezaktywowane. W przypadku marki wprowadzanej na rynek za pośrednictwem platformy sprzedażowej lub dystrybucji hybrydowej, rejestracje w Niemczech znajdują się na ścieżce krytycznej planu wprowadzenia na rynek, przed pojawieniem się produktów w magazynie — zatwierdzenie w EAR może zająć tygodnie.

Francja: jeden identyfikator na strumień i obowiązkowy lokalny mandataire

Francja organizuje EPR za pośrednictwem ADEME, które wydaje unikalny identyfikator (IDU) dla każdej firmy w danym segmencie – w związku z tym marka rowerów elektrycznych musi posiadać kilka IDU: jeden dla sprzętu elektrycznego, jeden dla akumulatorów i jeden dla opakowań. Każdy IDU uzyskuje się poprzez członkostwo w zatwierdzonym eko-organizmie dla danego segmentu: Ecologic jest głównym eko-organizmem dla sprzętu elektrycznego, Citeo dominuje na rynku opakowań artykułów gospodarstwa domowego, a akumulatory są sprzedawane przez zatwierdzone organizacje akumulatorowe. Członkostwo nie jest jedynie ozdobą – bez podpisanej umowy z zatwierdzonym systemem, produkty nie mogą być legalnie sprzedawane we Francji.

Dla firm rowerowych istotne są dwie francuskie specyfiki. Po pierwsze, firmy niemające siedziby we Francji muszą wyznaczyć francuskiego upoważnionego przedstawiciela (mandataire), który przejmuje obowiązki na miejscu; dotyczy to firm z UE bez oddziału we Francji, a także sprzedawców spoza UE. Po drugie, we Francji funkcjonuje specjalny system EPR dla artykułów sportowych i rekreacyjnych (ASL, zarządzany przez Ecologic), który obejmuje rowery konwencjonalne, niezmotoryzowane – zatem marka sprzedająca zarówno rowery elektryczne, jak i tradycyjne rejestruje modele elektryczne w ramach kategorii sprzętu elektrycznego, a modele tradycyjne w ramach ASL. Mieszanie tych dwóch aspektów jest jednym z najczęstszych błędów w deklaracjach francuskich w branży rowerowej. Francja wymaga również umieszczenia logo Triman i informacji o sortowaniu na produktach konsumenckich i opakowaniach – kwestia etykietowania, którą należy ustalić z producentem na etapie projektowania, a nie po wydrukowaniu.

Holandia i Belgia: skonsolidowane programy, mniej niespodzianek

Holenderski system jest stosunkowo uproszczony: Stichting OPEN zarządza odpowiedzialnością producenta za sprzęt elektryczny, Stibat zajmuje się akumulatorami, a Verpact (następca Afvalfonds) zajmuje się pakowaniem, z progami małych objętości, które wielu importerów rowerów szybko przekracza, biorąc pod uwagę wagę opakowania na jednostkę. Belgia ma podobną strukturę: Recupel dla sprzętu elektrycznego, Bebat dla akumulatorów – jeden z najstarszych europejskich systemów akumulatorowych, z dobrze rozwiniętą sprawozdawczością – oraz podział opakowań między Fost Plus dla opakowań domowych i Valipac dla opakowań komercyjnych/przemysłowych. Podział opakowań na opakowania domowe i komercyjne ma znaczenie w przypadku przesyłek rowerowych B2B: palety i opakowania transportowe do dealerów są traktowane inaczej niż karton detaliczny docierający do klienta końcowego, a struktura deklaracji powinna odzwierciedlać rzeczywisty model dystrybucji.

Dania: jedne drzwi wejściowe

Dania jest najbardziej przyjazna administracyjnie z grupy: Dansk Producentansvar (DPA) prowadzi rejestry producentów sprzętu elektrycznego i baterii w jednym miejscu, a system EPR dla opakowań – wprowadzany etapami w latach 2024–2025 zgodnie z wymogami UE – jest również administrowany za pośrednictwem struktury DPA. Zagraniczni producenci nieposiadający siedziby w Danii wyznaczają lokalnego przedstawiciela. Dla marki wchodzącej na rynek nordycki, skonsolidowany rejestr Danii sprawia, że jest to rozsądny pierwszy rynek pod względem operacyjnym, niezależnie od logiki handlowej sekwencji wejścia.

Hiszpania: nowsze przepisy dotyczące pakowania, wymóg formalnego przedstawiciela

W Hiszpanii wymagana jest rejestracja w rejestrze RII-AEE dla urządzeń elektrycznych, a od czasu Dekretu Królewskiego 1055/2022 – w rejestrze producentów opakowań, obok rejestracji producentów baterii. Firmy spoza Hiszpanii działają za pośrednictwem upoważnionego przedstawiciela. Przepisy dotyczące opakowań w Hiszpanii są nowsze niż w Niemczech czy Francji, a wymagania dotyczące raportowania są z roku na rok coraz bardziej rygorystyczne, dlatego należy zaplanować więcej czasu na złożenie pierwszych deklaracji, niż sugerują formalne terminy w rejestrze.

Wielka Brytania: ta sama logika, odrębny wszechświat

Wielka Brytania znajduje się poza ramami UE, ale ma bezpośrednio porównywalne obowiązki, więc nic nie podlega przeniesieniu: rejestracje UE nie obowiązują w Wielkiej Brytanii. Producenci sprzętu elektrycznego rejestrują się w ramach systemu zgodności producentów (Producent Compliance System) w agencjach ochrony środowiska; producenci baterii dołączają do systemu zgodności baterii; a zreformowany program EPR dla opakowań (pEPR) wymaga raportowania danych dotyczących opakowań za pośrednictwem służby rządowej, przy czym więksi producenci dodatkowo płacą opłaty za utylizację, które zaczęły obowiązywać od 2025 roku. Progi obowiązujące w Wielkiej Brytanii zależą od wielkości – mniejsi producenci podlegają mniejszym obowiązkom – dlatego należy wcześnie ustalić, po której stronie progów znajdują się wolumeny w pierwszym roku, i pamiętać, że etykietowanie “kosza na kółkach” i kategorie raportowania danych różnią się szczegółowo od praktyk UE, nawet jeśli wyglądają znajomo.

Sekwencjonowanie uruchomienia w wielu krajach

Rejestracja w siedmiu krajach w ramach trzech strumieni obejmuje około dwudziestu odrębnych relacji administracyjnych. Importerzy, którzy dobrze sobie z tym radzą, robią trzy rzeczy. Kolejno wchodzą na rynek, rejestrując się na pierwszym lub dwóch rynkach przed wysyłką towaru, zamiast dostosowywać się do wymogów po rozpoczęciu sprzedaży. Centralizują dane o produktach – jeden plik główny dla jednostki magazynowej (SKU), zawierający masę jednostkową, dane dotyczące baterii i skład opakowania, aktualizowany na podstawie dokumentacji producenta, dzięki czemu każda deklaracja krajowa opiera się na tych samych danych. Na wczesnym etapie decydują, czy rejestrować wewnętrznie, czy za pośrednictwem ogólnoeuropejskiego dostawcy usług zgodności; dostawcy generują koszty, ale łączą dwadzieścia relacji w jedną, co zazwyczaj opłaca się w przypadku rynków poza dwoma lub trzema.

Wszystkie trzy nawyki zależą od tych samych danych wejściowych: kompletnych danych producenta dla każdego SKU. Część 3 dokładnie określa, o co należy prosić, i jak zapobiec problemom ze sprawozdawczością, które w przeciwnym razie ujawnią się przy pierwszym rocznym zgłoszeniu. Aby zapoznać się z szerszym obrazem certyfikacji dotyczącym wejścia na rynek, zobacz Przewodnik po zgodności rowerów towarowych w UE.

Często zadawane pytania

W którym kraju powinienem się najpierw zarejestrować?

Ten, w którym po raz pierwszy wystawisz produkty na sprzedaż – obowiązek dotyczy oferty na tym rynku krajowym, a nie miejsca, w którym znajduje się Twój magazyn. Jeśli towar trafi do Niemiec, ale pierwsze transakcje sprzedaży będą miały miejsce w Holandii, rejestracja holenderska będzie priorytetem; jeśli sprzedajesz na niemieckich platformach od pierwszego dnia, niemieckie numery rejestracyjne muszą być dostępne, zanim oferty zostaną opublikowane. Czy potrzebuję autoryzowanego przedstawiciela w każdym kraju?

Czy w każdym kraju potrzebuję upoważnionego przedstawiciela?

Nie w każdym kraju, ale w kilku – Francja wymaga przedstawiciela dla każdej firmy bez siedziby we Francji, Niemcy wymagają przedstawiciela dla ZSEE, jeśli nie masz niemieckiego oddziału, a Hiszpania i Dania mają podobne wymagania. Zasada jest taka: im dalej od lokalnego podmiotu, tym większe prawdopodobieństwo, że przedstawiciel jest obowiązkowy. Czy opłaty są wysokie?

Czy opłaty są znaczące?

Opłaty zależą od ilości – za kilogram lub za jednostkę wprowadzoną do obrotu – oraz od stałych opłat rejestracyjnych i opłat systemowych. W przypadku rowerów strumień opakowań jest często największy ze względu na wagę jednostkową opakowania. Kosztem niebezpiecznym ekonomicznie nie jest wysokość opłat, ale późna rejestracja, która wiąże się z zaległościami i potencjalnymi karami za wszystko, co już zostało sprzedane. Czy zgromadzenie UE zmienia moje obowiązki w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR)?

Czy zgromadzenie UE zmienia moje obowiązki w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta?

Nie — EPR dotyczy wprowadzania produktów na rynek krajowy niezależnie od miejsca ich montażu. Miejsce montażu wpływa na zasady dotyczące opłat celnych, które są osobno brane pod uwagę przy planowaniu kosztów dostawy.

Planujesz uruchomienie działalności w wielu krajach? United Mobility współpracuje z markami wchodzącymi kolejno na kilka rynków europejskich i dostarcza dokumentację dla każdego modelu — masy jednostkowej, karty charakterystyki baterii, specyfikacje opakowań — ustrukturyzowaną w taki sposób, aby ten sam plik był zgodny z każdą deklaracją krajową. Omów z nami swój plan rynkowy.